Slag bij Waterloo

Waterloo

In het toenmalige Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, in het huidige België, vond een van de beroemdste veldslagen uit de geschiedenis plaats: de Slag bij Waterloo. Deze slag werd op 18 juni 1815 uitgevochten en betekende het definitieve einde van Napoleon Bonaparte. Zijn leger werd verslagen door een Brits-Nederlands-Duits leger onder de hertog van Wellington en het Pruisische leger van veldmaarschalk Blücher. In de nacht voor de slag had het zo hard geregend dat Napoleon de aanval uitstelde tot de grond wat was opgedroogd. Ook daarna bleef de drassige grond een probleem, omdat de kanonskogels niet terugstuiterden en daardoor minder schade aanrichtten. Gaandeweg ging er steeds meer mis aan Franse kant. Zo viel de cavalerie zonder steun van de infanterie aan, waarbij veel ruiters sneuvelden. Na zware gevechten, onder meer in het dorp Plancenoit, en de komst van de Pruisen werden de Fransen verslagen en vluchtte Napoleon naar Parijs. Daar moest hij afstand doen van de troon. De Britten verbanden hem naar het eiland Sint-Helena, waar hij in 1821 overleed. Bij de Slag bij Waterloo vielen naar schatting zo’n 50.000 doden en gewonden.

De slag wordt regelmatig nagespeeld door re-enactors in historische uniformen, met grote reconstructies rond de jubilea. Op het slagveld werd een grote kunstmatige heuvel aangelegd met daarop een bronzen leeuw. Vanaf de top kun je het terrein overzien waar de slag plaatsvond. Jammer genoeg werd voor de aanleg van deze heuvel zoveel grond afgegraven dat het oorspronkelijke landschap flink is veranderd.

De man met de baard

Land van de man met de baard

Met hun hand over hun kin wrijvend, verwezen de Cubanen naar de grote leider zelf: Fidel Castro. Er zijn maar weinig landen waar een man zo lang zoveel invloed heeft gehad op het volk en het land. In 2008 droeg Fidel de macht over aan zijn broer Raúl, en in 2016 overleed hij. Sinds 2018 is Miguel Díaz-Canel president. Er valt veel te zeggen over de mensenrechten en het beleid onder Castro, maar het valt niet te ontkennen dat veel van de toeristische plaatjes die wij van Cuba kennen, rechtstreeks voortkomen uit de communistische politiek en het Amerikaanse handelsembargo. Zoek Cuba op bij afbeeldingen en je krijgt gegarandeerd veel foto’s van prachtige oude Amerikaanse auto’s. Na de revolutie konden Cubanen jarenlang nauwelijks nieuwe auto’s kopen, dus werden de oude auto’s van voor 1959 eindeloos onderhouden en gerepareerd. Aan het nummerbord kun je zien van wie een auto is: geel is voor particulieren en blauw voor auto’s van de overheid.

Cuba is ook een land zonder veel hoogbouw. Grote kantoorgebouwen en rijen hoge hotels zul je er weinig aantreffen. Wel zijn er de afgelopen jaren meer grote hotels gebouwd, vooral in Havana en Varadero.

Cuba is altijd een grote inspiratiebron geweest voor kunstenaars. Denk aan de habanera, die Bizet gebruikte in zijn opera Carmen, aan het lied Guantanamera, dat door talloze zangers is gecoverd, en aan Hemingway, die op Cuba De oude man en de zee schreef. Na de revolutie kreeg de kunst een extra lading, met werk dat werd geïnspireerd door zowel het verzet als de propaganda voor het nieuwe regime. Fotografie, affiches en grote muurschilderingen werden een geliefd middel om de boodschap van de revolutie uit te dragen.

Malta veiliger maar niet leuker

Malta een stuk veiliger, maar niet leuker

In 2011 werden de oude gele bussen die sinds de jaren zestig het straatbeeld van Malta bepaalden, van de straat gehaald en vervangen door nieuwe bussen met airconditioning. Daarmee verdween een van de karakteristieke vervoermiddelen van het land. De nieuwe bussen zijn een stuk veiliger, en ook de dienstregeling werd efficiënter. Niet meer alle bussen rijden een rondje met het busstation in Valletta als begin- en eindpunt. Er zijn nu ook directe verbindingen tussen grotere plaatsen op het eiland en lijnen langs de kust. Met de vervanging van de bussen gingen de prijzen destijds flink omhoog. Sinds 2022 reizen inwoners van Malta gratis met de bus, maar toeristen betalen nog wel voor een kaartje.

Voor veel toeristen was het verdwijnen van de oude gele bussen toch een gemis. Ze waren warm, roken naar diesel en waren vaak overvol, maar ze hadden karakter. Elke chauffeur had zijn eigen bus, die hij versierde met afbeeldingen van Maria en rozenkransen. Gezien de rijstijl van sommige chauffeurs was dat geen overbodige luxe.

Port

Een van de bekendste exportproducten van Portugal is port, een versterkte wijn. In de Europese Unie mag alleen versterkte wijn uit de Dourovallei in Portugal deze naam dragen. Van oudsher wordt port verscheept vanuit Porto. De wijngaarden liggen op de oevers van de rivier de Douro, die hier op sommige plaatsen zo steil zijn dat de wijnranken op terrassen zijn aangeplant.

De meeste port wordt samengesteld uit wijnen van verschillende oogstjaren, om een evenwichtige blend te krijgen. Uitzonderingen zijn onder meer vintage port en colheita, die van een enkel oogstjaar komen. De bekendste soorten zijn ruby en tawny. Daarnaast is er witte port, die van witte druiven wordt gemaakt, en sinds een aantal jaren ook roséport.

Wie Porto bezoekt, mag een bezoek aan een porthuis niet overslaan. De bekende porthuizen liggen aan de overkant van de Douro, in Vila Nova de Gaia. Tijdens een rondleiding door de kelders leer je hoe port wordt gemaakt en gerijpt, en aan het einde mag je meestal enkele soorten proeven. Voor zo’n rondleiding betaal je tegenwoordig vaak een entreeprijs, afhankelijk van het porthuis en het aantal soorten dat je proeft.

Luxemburg fietsen

Waar een klein land groot in kan zijn

In bijna geen enkele andere sport heeft Luxemburg zo’n grote rol kunnen spelen als in het wielrennen. Het land heeft vier winnaars van de Tour de France voortgebracht: François Faber (1909), Nicolas Frantz (1927 en 1928), Charly Gaul (1958) en Andy Schleck, die de Tour van 2010 achteraf toegewezen kreeg. Samen met zijn broer Fränk Schleck was hij jarenlang een van de grote namen in het peloton. De Luxemburgers zijn net als de Belgen grote liefhebbers van het wielrennen. Ieder jaar wordt hier de Ronde van Luxemburg georganiseerd, een meerdaagse wielerkoers.

Niet alleen het wielrennen is populair in Luxemburg, ook fietsen in het algemeen is in Luxemburg een geliefde bezigheid. Er zijn veel goed bewegwijzerde fietsroutes, zodat je de route zo zwaar of zo licht kunt maken als je zelf wilt. Het is ook mogelijk om met de trein naar het begin van een route te reizen en aan het einde vanaf een ander station weer terug te nemen. Het openbaar vervoer in Luxemburg is sinds 2020 gratis, en in de trein kun je je fiets kosteloos meenemen.

Vasco da Gama

Diplomatie valt niet te ontdekken

Tegenwoordig doen landen veel moeite om diplomatieke betrekkingen zo vreedzaam en respectvol mogelijk te laten verlopen. Respect, begrip en verdraagzaamheid zijn gevleugelde woorden in de wereld van de buitenlandse betrekkingen. Een staatshoofd zal op staatsbezoek dan ook niet aankomen met een paar goedkope hoeden als geschenk. Hoe anders was dat aan het einde van de vijftiende eeuw, toen de Europeanen zich nog ver verheven voelden boven andere volken. Toen de Portugese ontdekkingsreiziger Vasco da Gama in 1497 en 1498 langs de kust van Afrika voer, op weg naar Calicut in India, was er weinig plaats voor diplomatie. Schepen die de Portugezen tegemoet voeren, liepen het risico te worden overvallen. De bemanning werd gevangengenomen en pas vrijgelaten als aan de eisen van de Portugezen was voldaan. Ook onwetendheid speelde de expeditie parten. Toen de Portugezen in India aankwamen, dachten ze volgens de overlevering dat de hindoes christenen waren, en zagen ze het beeld van een hindoegodin aan voor Maria.

Hoewel er bij Vasco da Gama weinig diplomatie te ontdekken viel, moest hij toch al zijn kunsten uit de kast halen om met specerijen aan boord terug te kunnen keren. De Arabische en andere islamitische handelaren, die al eeuwenlang de specerijenhandel met India beheersten, zaten niet te wachten op de komst van de Portugezen. Dat zou hen handel kunnen kosten. En hoewel Vasco da Gama de vorst van Calicut slechts eenvoudige geschenken aanbood, zoals stof, hoeden en honing, lukte het hem uiteindelijk om met een lading specerijen naar Portugal terug te keren. Daarmee opende hij de zeeroute voor de handel met Azië. De Portugezen worstelden nog lang met het stichten van koloniën in Azië, maar op zee waren ze lange tijd oppermachtig.

Ierse whiskey

Een van de producten waar Ierland om bekendstaat, is whiskey. En ja, dat is de juiste spelling voor whiskey uit Ierland. Whisky uit Schotland en Canada wordt zonder e geschreven. Ierse whiskey staat bekend als bijzonder zacht. Dat komt vooral doordat Ierse whiskey meestal drie keer wordt gedestilleerd en de mout doorgaans niet boven turfvuur wordt gedroogd. Een uitzondering is bijvoorbeeld Connemara, een whiskey die wel turfrook heeft en twee keer wordt gedestilleerd. Whiskey is een van de belangrijkste exportproducten van Ierland. Merken als Jameson, Bushmills en Paddy worden over de hele wereld verkocht. Opvallend is dat veel Ieren hun whiskey liever in het buitenland kopen, omdat de accijnzen in Ierland hoog zijn.

De meeste whiskeystokerijen in Ierland zijn te bezichtigen. Zo kun je in Dublin een bezoek brengen aan de oude Jameson-stokerij aan Bow Street. Tijdens de rondleiding neemt een gids je mee langs alle onderdelen van het stoken van whiskey. Je leert er onder meer dat water een van de belangrijkste ingrediënten is. Aan het einde van de rondleiding volgt een proeverij. Daarna kom je vanzelf in de winkel terecht, waar je allerlei Jameson-artikelen en natuurlijk de verschillende soorten Jameson kunt kopen.