De Atacamawoestijn

De Atacama Zoutmeer met witte korsten en blauw water voor een kegelvormige vulkaan en roodbruine bergenligt in het noorden van Chili, tussen de Grote Oceaan en de Andes. Het is de droogste woestijn ter wereld buiten de poolgebieden: er valt gemiddeld zo’n 15 millimeter regen per jaar, en op sommige plekken nog veel minder. Toch is het landschap verrassend afwisselend, met zoutvlakten, lagunes met flamingo’s, rode rotsen, geisers en vulkanen van ruim 5.000 meter hoog. Het dorp San Pedro de Atacama, op ongeveer 2.400 meter hoogte, is de uitvalsbasis voor bijna alle tochten. Vanaf het vliegveld van Calama, waar vluchten uit Santiago landen, rijd je er in ongeveer anderhalf uur naartoe.

Valle de la Luna en de zoutvlakte

Op dertien kilometer van San Pedro ligt de Valle de la Luna, een maanlandschap van zoutkorsten, duinen en grillig uitgesleten rotsen. Het gebied wordt beheerd door inheemse gemeenschappen samen met de Chileense natuurdienst, en kaartjes koop je vooraf online. Het mooist is het bij zonsondergang, als de bergen in de verte rood en paars kleuren. Ten zuiden van het dorp strekt zich de Salar de Atacama uit, met ongeveer 3.000 vierkante kilometer de grootste zoutvlakte van Chili. In de Laguna Chaxa, onderdeel van het nationaal reservaat Los Flamencos, broeden drie soorten flamingo’s. Zwemmen in het zoute water, waarin je blijft drijven, kan in de Laguna Piedra; in de naastgelegen Laguna Cejar mag dat niet meer.

Geisers en hooggelegen lagunes

De geisers van El Tatio liggen op ruim 4.300 meter hoogte, op 80 kilometer van San Pedro. Je vertrekt er rond vier of vijf uur ’s ochtends naartoe, omdat de stoompluimen kort na zonsopkomst het hoogst zijn, als de lucht nog ijskoud is. Een andere dagtocht gaat naar de lagunes Miscanti en Miñiques, op ruim 4.000 meter onder vulkanen, en naar Piedras Rojas, waar rode rotsen langs een turquoise meer liggen. Omdat je zo snel hoog komt, kan hoogteziekte optreden. Plan de hoogste tochten daarom pas na een paar dagen in San Pedro, drink veel water en doe het rustig aan.

Sterren kijken

Door de droge, heldere lucht, de hoogte en het gebrek aan licht in de omgeving is de Atacama een van de beste plekken ter wereld om naar de sterren te kijken. Rond San Pedro organiseren verschillende bedrijven ’s avonds sterrentours met telescopen. Op de hoogvlakte van Chajnantor staat ALMA, een radiotelescoop van 66 schotels op 5.000 meter hoogte; het publieke bezoekprogramma is op dit moment opgeschort. Overdag kan het warm worden, maar ’s nachts daalt de temperatuur in San Pedro vaak tot rond het vriespunt, en bij de geisers tot ver daaronder.

Paaseiland bezoeken

Paaseiland Rij van zeven grote stenen beelden op een stenen platform in het gras onder een blauwe luchtligt midden in de Grote Oceaan, zo’n 3.700 kilometer voor de kust van Chili, waar het sinds 1888 bij hoort. De bewoners noemen het eiland Rapa Nui. Het is bekend om de moai, de grote stenen beelden die de Polynesische bewoners tussen ongeveer de dertiende en de zestiende eeuw uit vulkanisch tufsteen hakten. Er zijn er bijna 900, van 2 tot ruim 20 meter hoog, en de meeste stonden op stenen platforms, de ahu, met hun rug naar de zee. Ze stelden voorouders voor die over het dorp waakten. Het grootste deel van het eiland is nationaal park, sinds 1995 werelderfgoed van de Unesco en sinds 2017 beheerd door de inheemse gemeenschap Ma’u Henua.

De bekendste plekken

Bij Ahu Tongariki, aan de oostkust, staan vijftien moai naast elkaar op het grootste platform van het eiland. Een tsunami spoelde ze in 1960 landinwaarts; in de jaren negentig zijn ze met Japanse steun weer rechtop gezet. Vlakbij ligt Rano Raraku, de kraterwand waar vrijwel alle moai zijn gehouwen. Op de helling staan nog honderden beelden, half in de grond, en sommige liggen onafgemaakt in de rots. Ahu Akivi, in het binnenland, is het enige platform met beelden die naar de zee kijken. Aan de zuidwestpunt ligt Orongo, het ceremoniële dorp boven de krater Rano Kau, waar de vogelmancultus werd gevierd. Het witte zandstrand van Anakena, met de moai van Ahu Nau Nau, is volgens de overlevering de plek waar de eerste koning Hotu Matu’a aan land kwam.

Toegang en gidsen

Voor het nationaal park koop je een persoonlijk kaartje, dat sinds oktober 2025 voor buitenlandse volwassenen 100 Amerikaanse dollar kost en tien dagen geldig is. Rano Raraku en Orongo mag je er elk één keer mee bezoeken, de andere plekken zo vaak je wilt. De parkgebieden zijn alleen toegankelijk met een erkende lokale gids, behalve onder meer het strand van Anakena en Tahai bij het dorp Hanga Roa. Wie naar het eiland reist, vult vooraf online een verplicht toegangsformulier in en moet een retourvlucht en een geregistreerde accommodatie kunnen laten zien. Je mag er maximaal 30 dagen blijven.

Erheen en het Tapati-festival

LATAM vliegt minstens één keer per dag vanuit Santiago naar Hanga Roa; de vlucht duurt ruim vijf en een half uur. Reken op minimaal drie of vier volle dagen om de belangrijkste plekken rustig te zien. In de eerste helft van februari wordt het Tapati Rapa Nui gevierd, een festival van twee weken met zang, dans, kanoraces en de wedstrijd waarbij jonge mannen op bananenstammen van de helling van een vulkaan glijden. Hoe een dag op het eiland eruitziet, lees je in het in12uur-artikel Mystiek Paaseiland.