Een unieke ridderorde die nog steeds bestaat

De Orde van Malta, voluit de Soevereine Militaire Hospitaalorde van Sint-Jan van Jeruzalem, van Rhodos en van Malta, is een van de oudste nog bestaande ridderordes ter wereld. De orde ontstond meer dan negenhonderd jaar geleden in Jeruzalem, waar ze zorg en onderdak bood aan pelgrims en zieken. Al snel bleek dat alleen verzorging niet genoeg was, en kreeg de orde ook een militaire taak. Na de val van de kruisvaardersstaten trok de orde zich terug, eerst naar Cyprus en daarna naar Rhodos. Toen ook Rhodos in 1522 verloren ging, kreeg de orde in 1530 Malta in leen. Daar bleef ze tot Napoleon het eiland in 1798 innam. Sinds 1834 heeft de orde haar hoofdzetel in Rome. Op Malta gebruikt de orde nog wel een deel van het Fort Sint-Angelo in Birgu.

Binnen de orde bestaan verschillende rangen. De hoogste rang is voorbehouden aan ridders die religieuze geloften hebben afgelegd, waaronder die van kuisheid. In de andere rangen zijn zowel mannen als vrouwen actief. Vroeger was een adellijke afkomst een voorwaarde, maar tegenwoordig zijn er ook rangen voor niet-adellijke leden. De belangrijkste taak van de orde is de zorg voor zieken en gewonden. Over de hele wereld beheert ze ziekenhuizen, ambulancediensten en zorginstellingen, en ze is actief bij humanitaire hulp.

Bijzonder is dat de orde internationaal wordt erkend als soevereine entiteit, hoewel ze geen eigen grondgebied heeft. Ze onderhoudt diplomatieke betrekkingen met ruim honderd landen en heeft een waarnemersstatus bij de Verenigde Naties. Wat dat betreft is ze het best te vergelijken met de Heilige Stoel. De postzegels die de orde uitgeeft, zijn een gewild verzamelobject.

Malta een stuk veiliger, maar niet leuker

In 2011 werden de oude gele bussen die sinds de jaren zestig het straatbeeld van Malta bepaalden, van de straat gehaald en vervangen door nieuwe bussen met airconditioning. Daarmee verdween een van de karakteristieke vervoermiddelen van het land. De nieuwe bussen zijn een stuk veiliger, en ook de dienstregeling werd efficiënter. Niet meer alle bussen rijden een rondje met het busstation in Valletta als begin- en eindpunt. Er zijn nu ook directe verbindingen tussen grotere plaatsen op het eiland en lijnen langs de kust. Met de vervanging van de bussen gingen de prijzen destijds flink omhoog. Sinds 2022 reizen inwoners van Malta gratis met de bus, maar toeristen betalen nog wel voor een kaartje.

Voor veel toeristen was het verdwijnen van de oude gele bussen toch een gemis. Ze waren warm, roken naar diesel en waren vaak overvol, maar ze hadden karakter. Elke chauffeur had zijn eigen bus, die hij versierde met afbeeldingen van Maria en rozenkransen. Gezien de rijstijl van sommige chauffeurs was dat geen overbodige luxe.