Nelson Mandela
De beroemdste inwoner van 
Zuid-Afrika is waarschijnlijk Nelson Mandela, die op 5 december 2013 overleed. Mandela werd op 18 juli 1918 geboren als zoon van een lokaal stamhoofd en diens derde vrouw. Hij kwam uit een voorname familie, die belangrijke functies bekleedde binnen het Thembu-volk. Toch was Mandela de eerste in zijn familie die naar school ging. Na de dood van zijn vader stuurde zijn moeder hem naar Mqhekezweni, waar hij werd opgevoed aan het hof van het Thembu-regentschap. Ter voorbereiding op een rol als adviseur ging hij naar de kostschool Clarkebury en daarna naar Healdtown, scholen voor zwarte leerlingen. Vervolgens studeerde hij aan de universiteit van Fort Hare.
Mandela raakte steeds meer geïnteresseerd in de geschiedenis van Afrika, en zijn opstandige karakter werd al snel zichtbaar. Hij werd van de universiteit gestuurd na een protest van de studentenraad. Daarna was het de bedoeling dat hij volgens de traditie een gearrangeerd huwelijk zou sluiten. Mandela had daar geen zin in en vluchtte in 1941 naar Johannesburg. Daar werkte hij als klerk bij een advocatenkantoor en studeerde hij rechten. Vanaf 1944 was hij actief in het ANC, dat strijd voerde tegen de rassenscheiding en de overheersing door de blanke minderheid. Na de invoering van de apartheid in 1948 werd die strijd steeds feller. Mandela was eerst een aanhanger van het geweldloze verzet van Mahatma Gandhi, maar nadat het ANC in 1960 werd verboden, koos hij voor gewapend verzet. Dat leidde tot zijn arrestatie in 1962. In 1964 werd hij in het Rivoniaproces veroordeeld tot levenslang.
Mandela zat in totaal 27 jaar gevangen, waarvan achttien jaar op Robbeneiland. Daar moesten de gevangenen dwangarbeid verrichten in een kalksteengroeve. Zijn gevangenschap maakte Mandela alleen maar belangrijker. Hij werd een wereldwijd symbool van de strijd tegen de apartheid, en de internationale druk op het apartheidsregime nam steeds verder toe. In 1982 werd hij overgeplaatst naar de Pollsmoorgevangenis en in 1988 naar een huis op het terrein van de Victor Verstergevangenis. Daar voerde hij gesprekken met vertegenwoordigers van de regering. Op 11 februari 1990 werd Mandela op last van president De Klerk vrijgelaten, samen met andere politieke gevangenen.
Daarna volgden onderhandelingen over het einde van de apartheid. In 1993 kregen Mandela en De Klerk samen de Nobelprijs voor de Vrede. Na de eerste democratische verkiezingen in 1994 werd Mandela de eerste zwarte president van Zuid-Afrika. Hij bleef president tot 1999. Ook daarna bleef hij een belangrijke stem op het wereldtoneel. Zo had hij felle kritiek op de Amerikaanse inval in Irak. Mandela overleed op 95-jarige leeftijd in Johannesburg. Zijn herdenkingsdienst werd bijgewoond door een groot aantal wereldleiders.