Auschwitz-Birkenau 
ligt bij de stad Oświęcim in het zuiden van Polen, op ongeveer 70 kilometer van Krakau. Nazi-Duitsland richtte hier in 1940 een concentratiekamp op, dat uitgroeide tot het grootste vernietigingskamp van de Holocaust. Er werden minstens 1,1 miljoen mensen vermoord, onder wie bijna een miljoen Joden, en daarnaast Polen, Roma, Sovjetkrijgsgevangenen en anderen. Op 27 januari 1945 werd het kamp bevrijd door het Rode Leger; die dag is nu de internationale herdenkingsdag van de Holocaust. Sinds 1947 is het terrein een museum en gedenkplaats, en in 1979 kwam het op de werelderfgoedlijst van de Unesco.
Twee kampen
Het bezoek bestaat uit twee delen. In Auschwitz I, het oorspronkelijke kamp in voormalige kazernes, loop je onder de poort met de tekst Arbeit macht frei door. In de bakstenen blokken staan tentoonstellingen over de deportaties en het leven in het kamp, met onder meer bergen schoenen, koffers en haar van de slachtoffers, en de cellen en de executiemuur bij blok 11. Ongeveer drie kilometer verderop ligt Auschwitz II-Birkenau, het veel grotere vernietigingskamp. Daar zie je de spoorlijn en het perron waar de treinen aankwamen, de houten en stenen barakken en de ruïnes van de gaskamers en crematoria die de SS bij de aftocht opblies. Tussen beide kampen rijdt voor deelnemers aan een rondleiding een pendelbus.
Reserveren en rondleidingen
De toegang is gratis, maar je hebt een persoonlijke toegangskaart op naam nodig, die je alleen online reserveert via de website van het museum, minimaal zeven en maximaal negentig dagen vooruit. Sinds juli 2026 is de toegang het grootste deel van de dag alleen mogelijk met een rondleiding van een gids van het museum; zelfstandig naar binnen kan alleen in het laatste deel van de middag. Een rondleiding in een andere taal dan het Pools kost 150 złoty, duurt ongeveer drieënhalf uur en begint in Auschwitz I. Tassen mogen niet groter zijn dan 35 bij 25 bij 15 centimeter. Het museum raadt een bezoek aan vanaf 14 jaar.
Vanuit Krakau
De meeste bezoekers komen vanuit Krakau. Er rijden bussen rechtstreeks naar de parkeerplaats bij het museum, en de trein brengt je naar het station van Oświęcim, op ongeveer anderhalve kilometer van de ingang. Daarnaast bieden veel bedrijven in Krakau dagtochten aan, inclusief vervoer en rondleiding. Trek voor het hele bezoek een volle dag uit, want na afloop wil je vaak niet meteen verder. Hoe je het bezoek vanuit Krakau het best regelt, lees je op Krakau voor beginners.